Kiraz

DİKİM YILI

Dalsız fidan dikilmiş ise fidanın tepesi yerden 95 cm. den kesilir (şekil 1).

Kesim yapıldıktan sonra kesim yerinin altındaki gözler 2 cm olunca sürgünlerden biri lider olması amacıyla bırakılır. Avuç içine gelen 4-5 göz lidere rakip olmaması için koparılır (şekil 2).

Zayıf gelişen çeşitlerde, değişik yönlerde geniş açıyla çıkan 4-5, kuvvetli gelişen çeşitlerde ise 5-7 dal bırakılır (şekil 3).

Kuvvetli gelişen çeşitlerde, yerden 60-70 cm., zayıf gelişen kiraz çeşitlerinde ise 50 cm. nin altındaki dallar kaldırılır. Geniş açıyla çıkan 4-7 dal, dal yayıcı aperat veya kürdanla açılır. Gübreleme, sulama, çapalama ve ilaçlama gibi kültürel işlemlere devam edilir.

Seyrek dikilen, yarı bodur bahçelerde dallı fidan dikilmiş ise dik, dar açılı ve 50 cm nin altındaki dallar kaldırılır. Diğer dalların ucunun 1/3'ü yere bakan bir gözden kesilir. Dallar liderle 60-70 cm olacak şekilde bağlanır veya dal açma aparatı ile açılır.

Sık dikilen bodur bahçelerde, dallı fidan dikilmiş ise dik, dar açılı ve 50 cm nin altındaki dallar yok edilir. Diğer dallar yere paralel olacak şekilde bağlanır veya dal açma aparatı ile açılır. (Şekil 4)

İKİNCİ YIL

Kış Döneminde:

Kuvvetli gelişen çeşitlerde, yerden 60-70 cm., zayıf gelişen kiraz çeşitlerinde ise 50 cm. nin altındaki dallar kesilir.

Geniş açılı gelişen 4-6 dal seçilir. 3'ün altında dal mevcut ise dallar kaldırılarak fidan kamçı haline getirilerek yeniden tepe kesimi yapılır. Dik çıkan dallar yere paralel kesilerek geniş açılı dal çıkması sağlanır. Yinede dik açılı çıkan dallar varsa dallar geniş açılı olacak şekilde bağlanır. Lider 85 cm. den fazla büyümüşse ise tepe kesimi yapılır. Lidere yakın gözler uyanınca birinci yılda olduğu gibi 3-5 göz kaldırılır.

Bir evvelki yıl büyümesi 75 cm. den az ise tepe kesimi yapılmaz. Lider sürgün 90 cm. olunca 85 cm'den kesilir.

SIK DİKİLEN BAHÇELERDE

2. YILDA ANA DALLARIN BUDANMASI

Eğer fidanlar sık dikilmişse ve güçlü gelişme şartlarında iyi gelişme varsa ilk 3-4 yıl ana dalların ucu kesilmez. Fakat zayıf gelişme koşullarında, kumlu topraklarda ve soğuk iklimde büyüyen, zayıf gelişen anaçlar üzerinde 4. yaştan itibaren aşırı meyve bağlamakta ve ağaçlar kendilerine bırakılan yüzeyleri kaplayamamaktadır.

Bu Durumlarda;

Eğer ağaçlar 2 m. mesafede sık dikilmişse ve zayıf büyüme durumunda ise ana dallar 1, 2, 3 yıllar üst bir gözden kesilerek gelişmesi sağlanmış olur. Ancak gelişme durumu iyi ise dalı dışarı açmak için alt bir gözden kesim yapılır.

Eğer kuvvetli topraklarda özellikle geç meyveye yatan çeşitler kullanılmış ise gelişmeyi zayıflatmak için ana dallarda uç kesimi yapılmaz dalların açısı genişletilir.

Yan dallar kalın ve uzun ise yan dallanmayı artırmak ve büyümeyi zayıflatmak için çizme tekniği uygulanır. (Şekil 5)

3. ve 4. YILLARDA TERBİYE ve BUDAMA

Kış Döneminde; eğer gerekli ise lideri 75 cm den kesin. Lidere yakın gözleri kaldırın. Fakat genellikle 3. Yıldan sonra gözlerin kaldırılmasına gerek yoktur. Bu durum yalnızca bodur yetiştiricilik için geçerlidir. Seyrek dikilen ve yarı bodur büyüyen ağaçlarda liderde uç kesimine devam edilir. Yukarı doğru çok dik giden dallar yatay kesimlerle kesilir veya çok derin kesim yaparak yeniden yatay dallar elde edilir.

Kuvvetli büyüyen ve geç meyveye yatan çeşitleri az budayınız örneğin Regina, 0900 Ziraat kiraz çeşidi.

Zayıf büyüme şartlarında ve zayıf gelişen, erken meyveye yatan kendine verimli kiraz çeşitlerini kuvvetli budayınız.

5. YIL BUDAMA

Budamayı dengeli olarak devam ettirin. İri meyve elde edebilmek amacı ile yüksek verimli çeşitlerde budama şiddeti artırılır.

Budamanın şiddeti, ağacın kuvveti, çeşidin erken yaşlarda meyve vermesi, istenilen meyve iriliği tarafından belirlenir.

ÇİZME TEKNİĞİ

Gözler uyanmadan hemen önce dal çıkmasını arzu ettiğimiz gözün 0,5 cm üstünden, dalın kalınlığının 1/3, 1/2'si yalnızca kabuğu 2 mm. genişliğinde kesilmesidir. Çizme işleminde Demir testeresinin 2 tanesi yan yana getirilerek kullanılabilir.

Yetiştirici Bilgileri

Armut

Elma

Erik

Kiraz

Nektarin

Şeftali